Pliki cookie (ciasteczka) to małe pliki tekstowe zapisywane przez przeglądarkę internetową na Twoim urządzeniu. Dzięki nim strony internetowe zapamiętują Twoje preferencje, dane logowania czy koszyk zakupowy. Choć mają wiele zalet, mogą również wpływać na prywatność i bezpieczeństwo. W tym artykule wyjaśniamy, jak usunąć pliki cookie, dlaczego warto to robić oraz jak skonfigurować przeglądarkę, aby robiła to automatycznie.
canva
Czym są pliki cookie?
Pliki cookie, zwane potocznie ciasteczkami, to małe pliki tekstowe tworzone i zapisywane przez strony internetowe na urządzeniu użytkownika – komputerze, smartfonie lub tablecie – za pośrednictwem przeglądarki internetowej. Ich głównym zadaniem jest zapamiętywanie informacji, które mają ułatwiać korzystanie z witryny. Mogą przechowywać dane logowania, preferencje językowe, zawartość koszyka zakupowego, a także dane statystyczne o odwiedzinach i aktywności użytkownika. Dzięki plikom cookie strony mogą „pamiętać” użytkownika podczas kolejnych wizyt, co znacząco poprawia wygodę przeglądania i umożliwia personalizację treści.
Dlaczego gromadzenie plików cookie może być niebezpieczne?
Chociaż ciasteczka są niezbędne do działania wielu funkcji stron internetowych, ich gromadzenie może wiązać się z istotnymi zagrożeniami dla prywatności. Wiele witryn – zwłaszcza komercyjnych – wykorzystuje pliki cookie do śledzenia aktywności użytkownika w sieci, często bez jego pełnej świadomości. Zebrane w ten sposób dane mogą służyć do tworzenia szczegółowych profili behawioralnych, które są następnie wykorzystywane w celach reklamowych lub sprzedawane firmom trzecim. Co więcej, niektóre pliki cookie mogą pozostać aktywne przez wiele miesięcy, śledząc użytkownika na różnych stronach. W skrajnych przypadkach, przejęcie ciasteczek sesyjnych przez osobę trzecią może prowadzić do naruszenia bezpieczeństwa kont – np. uzyskania nieautoryzowanego dostępu do skrzynki e-mail lub profilu w serwisie społecznościowym. Dlatego tak ważne jest, aby świadomie zarządzać ciasteczkami i regularnie je usuwać.
Jak usunąć pliki cookie z przeglądarki komputera?
Usuwanie plików cookie z komputera jest banalnie proste i na pewno poradzisz sobie z tym samodzielnie. Ciasteczka możesz usunąć ręcznie lub skorzystać ze specjalnego oprogramowania. Istnieje wiele programów, które w trakcie skanowania systemu usuwają pliki cookie, traktując je jako element zbędny lub potencjalnie naruszający prywatność. Do najpopularniejszych należą CCleaner, BleachBitczy zestaw narzędzi do optymalizacji systemu Glary Utilities. Zacznijmy jednak od wyjaśnienia, w jaki sposób pliki cookies możemy usunąć ręcznie.
Jak usunąć pliki cookies z Chrome
W przeglądarce Google Chrome należy kliknąć ikonę z trzema kropkami w prawym górnym rogu ekranu, a następnie wybrać „Ustawienia”. W zakładce „Prywatność i bezpieczeństwo” należy kliknąć „Wyczyść dane przeglądania”, zaznaczyć „Pliki cookie i inne dane witryn” i kliknąć „Wyczyść dane”. Istnieje także możliwość ustawienia automatycznego czyszczenia plików cookie po każdej sesji.
Jak usunąć ciasteczka Mozilla Firefox
W Firefoxie proces wygląda podobnie. W menu wybierz „Ustawienia”, a potem „Prywatność i bezpieczeństwo”. W sekcji „Ciasteczka i dane stron” znajdziesz przycisk „Wyczyść dane”, który umożliwia usunięcie ciasteczek oraz danych pamięci podręcznej. Można także włączyć automatyczne czyszczenie danych po zamknięciu przeglądarki.
Usuwanie cookies w Microsoft Edge
Aby usunąć pliki cookie w Microsoft Edge, przejdź do „Ustawień”, wybierz „Prywatność, wyszukiwanie i usługi”, a następnie kliknij „Wybierz, co chcesz wyczyścić”. Zaznacz opcję „Pliki cookie i inne dane witryn” i kliknij „Wyczyść teraz”. Można także ustawić Edge tak, aby usuwał dane automatycznie przy każdym zamknięciu.
Czyszczenie ciasteczek w Safari (iOS)
W przypadku urządzeń Apple, takich jak iPhone lub iPad, należy otworzyć ustawienia systemowe, przejść do sekcji „Safari” i wybrać opcję „Wyczyść historię i dane witryn”. Operacja ta usuwa nie tylko ciasteczka, ale również historię przeglądania i dane formularzy.
Czy można automatycznie usuwać ciasteczka?
Większość nowoczesnych przeglądarek umożliwia automatyczne usuwanie plików cookie po zamknięciu przeglądarki. W Google Chrome i Mozilla Firefox można aktywować tę funkcję w ustawieniach prywatności. To rozwiązanie szczególnie przydatne, gdy korzystasz z Internetu na komputerach współdzielonych lub zależy Ci na maksymalnej ochronie prywatności. Dzięki temu żadne dane sesji nie są przechowywane po zamknięciu przeglądarki.
Co więcej, jak już wyżej wspomnieliśmy istnieje szereg programów dbających o bezpieczeństwo i właściwe działanie komputera, które przy okazji skanowania czyszczą też ciasteczka. Mamy do dyspozycji co najmniej kilka rozwiązań, a do najpopularniejszych z nich należą:
- CCleaner – jeden z najczęściej używanych programów do czyszczenia systemu. Automatycznie usuwa pliki cookie z różnych przeglądarek (Chrome, Firefox, Edge, Opera) oraz inne ślady aktywności użytkownika, takie jak pamięć podręczna, historia przeglądania czy pliki tymczasowe.
- BleachBit – darmowe, otwartoźródłowe narzędzie podobne do CCleanera, dostępne zarówno na Windows, jak i Linux. Pozwala usuwać cookies z przeglądarek i aplikacji, a także „nadpisywać” dane, aby były trudniejsze do odzyskania.
- Glary Utilities – zestaw narzędzi do optymalizacji systemu, który również oferuje funkcję czyszczenia przeglądarek i usuwania plików cookie.
- Advanced SystemCare (IObit) – program do przyspieszania pracy komputera, który w module „Privacy Sweep” usuwa ciasteczka, historię przeglądania i inne dane śledzące.
- Przeglądarkowe funkcje wbudowane w oprogramowanie antywirusowe – np. Norton, Avast, Kaspersky czy Bitdefender oferują moduły „Privacy Cleaner” lub „Browser Cleanup”, które w trakcie skanowania systemu wykrywają i usuwają pliki cookie, w tym tzw. tracking cookies używane do śledzenia użytkowników w Internecie.
Jak usunąć pliki cookie z telefonu?
Usuwanie plików cookie z telefonu jest równie ważne, jak ich czyszczenie na komputerze, ponieważ smartfony gromadzą ogromną ilość danych o aktywności użytkownika. Aby wyczyścić ciasteczka na telefonie, należy wejść w ustawienia przeglądarki – w przypadku Safari na iPhone wystarczy otworzyć „Ustawienia”, wybrać zakładkę „Safari” i kliknąć „Wyczyść historię i dane witryn”. W Androidzie procedura zależy od używanej przeglądarki – np. w Chrome należy otworzyć menu, wejść w „Historia” lub „Ustawienia prywatności” i wybrać „Wyczyść dane przeglądania”, zaznaczając opcję usuwania plików cookie.
Regularne czyszczenie ciasteczek na telefonie jest istotne, ponieważ urządzenia mobilne są często wykorzystywane do logowania się do kont bankowych, portali społecznościowych i sklepów internetowych. Gromadzenie plików cookie bez kontroli może prowadzić do nadmiernego śledzenia aktywności przez reklamodawców, a w przypadku przejęcia telefonu – nawet do uzyskania dostępu do sesji zalogowanego użytkownika. Brak usuwania ciasteczek przez dłuższy czas może również spowodować problemy z wydajnością przeglądarki, błędy przy ładowaniu stron, a w skrajnych przypadkach zwiększyć ryzyko wycieku wrażliwych informacji, które powinny pozostać prywatne.
Czy i jak wyłączyć pliki cookie?
Może najprostszym rozwiązaniem byłoby więc wyłączenie plików cookie? Można to zrobić w każdej nowoczesnej przeglądarce zarówno na komputerze, jak i w telefonie. Aby całkowicie zablokować ciasteczka, w Google Chrome trzeba wejść w ustawienia przeglądarki, wybrać sekcję „Prywatność i bezpieczeństwo”, a następnie „Pliki cookie i inne dane witryn” i ustawić opcję „Blokuj wszystkie pliki cookie”. Podobne rozwiązania oferują Firefox, Edge czy Safari, gdzie w ustawieniach prywatności można wyłączyć zapisywanie ciasteczek globalnie lub tylko dla wybranych stron.
Zanim podejmiemy decyzję o wyłączeniu ciasteczek warto wiedzieć, jakie będą tego konsekwencje. Wyłączenie plików cookie zwiększa prywatność i ogranicza możliwość śledzenia użytkownika przez reklamodawców, jednak wiąże się z poważnymi problemami podczas korzystania z Internetu. Większość stron przestaje wtedy „pamiętać” użytkownika – oznacza to konieczność ponownego logowania się przy każdej wizycie, brak zapamiętanych ustawień (np. wybranego języka strony), a w przypadku sklepów internetowych – brak działającego koszyka zakupowego. Niektóre serwisy mogą w ogóle odmówić działania bez włączonych plików cookie, ponieważ korzystają z nich do podstawowych funkcji, takich jak autoryzacja użytkownika czy wyświetlanie treści dopasowanych do sesji. Z tego powodu całkowite wyłączenie ciasteczek sprawdza się głównie w sytuacjach, gdy użytkownik korzysta z przeglądarki wyłącznie do podstawowego przeglądania stron lub bardzo zależy mu na maksymalnym poziomie prywatności – w większości przypadków lepszym rozwiązaniem jest selektywne blokowanie ciasteczek śledzących i regularne czyszczenie tych, które zapisują się podczas codziennego korzystania z sieci.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy usuwanie plików cookie jest bezpieczne?
Tak, usuwanie ciasteczek jest w pełni bezpieczne. Może jedynie spowodować, że po wejściu na niektóre strony trzeba będzie ponownie się zalogować lub zaakceptować ustawienia plików cookie.
Czy ciasteczka mogą zawierać wirusy?
Nie, pliki cookie nie zawierają kodu wykonywalnego, więc nie mogą bezpośrednio infekować urządzenia wirusami. Jednak mogą być wykorzystywane do śledzenia aktywności użytkownika, co budzi kontrowersje z punktu widzenia prywatności.
Czy warto usuwać ciasteczka regularnie?
Jeśli zależy Ci na prywatności i czystym działaniu przeglądarki, warto regularnie czyścić ciasteczka – np. raz w tygodniu lub zawsze po zakończeniu pracy z przeglądarką.
Co się stanie po usunięciu cookies?
Po usunięciu cookies z przeglądarki strony internetowe przestaną Cię „pamiętać”. Trzeba będzie ponownie wpisać dane logowania, a ustawienia personalizacji (np. język strony) mogą się zresetować.
Czy mogę zablokować zapisywanie ciasteczek?
Tak, każda przeglądarka pozwala zablokować zapisywanie plików cookie lub ograniczyć je tylko do wybranych stron. Należy jednak pamiętać, że niektóre funkcje witryn mogą wtedy nie działać poprawnie.
Bibliografia:
- Solove, D. J. (2021). Understanding Privacy. Harvard University Press.
- Mayer-Schönberger, V., & Cukier, K. (2014). Big Data: Rewolucja, która zmieni nasze myślenie, pracę i życie. MT Biznes.
- Krzysztofek, K. (2020). Społeczeństwo informacyjne: Geneza, rozwój, perspektywy. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
- Kołodko, J. (2019). Cyberbezpieczeństwo. Zarys problematyki. Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Bainbridge, D. (2022). Introduction to Computer Law. Pearson Education.